„Postać Iwana IV, jego rządy przyciągały uwagę wielu pokoleń historyków. Raz atakowano go za niepohamowane i niczym nie usprawiedliwione okrucieństwo, kiedy indziej próbowano tłumaczyć jego postępowanie, widząc w nim jedynie walkę o zakończenie wielkiego dzieła odrodzenia państwa (...) Groźny car starał się niekiedy unikać decyzji ostatecznych i uzyskiwać zamierzone cele drogą manewrów politycznych. Czasem mu się to udawało, kiedy indziej uderzał znienacka i na ślepo, powodując nie tylko zniszczenia oraz krwawe niepotrzebne ofiary, lecz również osłabienie autorytetu Rosji na arenie międzynarodowej. Gwałtowny, niepohamowany i nieobliczalny władca pozostawił coraz powszechniejsze przekonanie o wszechwładzy monarszej i  konieczności uległego podporządkowania się woli cara”.