„Opracowanie ma tytuł podwójny, a oba tytuły są równorzędne. Chodziło bowiem o to, by przedstawić niektóre możliwe zmiany stanu psychicznego, jakie może wywołać każda choroba. A równocześnie celem było przedstawienie zespołów psychopatologicznych, z którymi lekarz styka się najczęściej" (ze wstępu autora).


W dziele tym przedstawiono przede wszystkim zespoły nerwicowe jako najczęściej występujące w praktyce lekarskiej. Ponadto przedstawiono objawy zespołów schizofrenicznych poronnych i zejściowych, które często bywają traktowane jako nerwice. Przedstawiono także zespół psychoorganiczny i jego związek z zespołami nerwicowymi. W ostatnich rozdziałach podano praktyczne zasady różnicowania zespołowego i przyczynowego w psychiatrii.